دستههای حاضر در سقیفه بنیساعده
بیشتر گزارشهای جانور در منابع اهلسنت پیرامون سقیفه بنیساعده از حضور و شرکت کردن سیاسی مردم مهاجران و انصار دراین رخداد دارااست،[۲۰] اکنون آنکه اکثری از منابع از دو مرحله بیعت با ابوبکر خاطر کردهاند که عبارتند از بیعت روز سقیفه و بیعت سایر حاضران در شهر مدینه که روز بعداز حادثه سقیفه پیش آمده و از آن با تیتر بیعت عام حافظه مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشود؛[۲۱]
به گفته ویلفرد مادلونگ، از فی مابین مهاجرین صرفا ابوبکر، قدمت و ابوعبیده در نشست سقیفه حضور داشتند که قابلیت و امکان ملازمت چندین همراه فردی، اعضای خانواده و موالی این سه نفر نیز به دور از ذهن وجود ندارد. همینسیرتکامل بعضا پژوهشگران حضور سلامت عبد و بنده آزادشده ابوحذیفه، را بیان مینمایند که از اول عده ای بود که در سقیفه با ابوبکر بیعت کرد؛ هرچند هیچیک از منابع دارای اعتبار اول، درباره حضور او سخنی به فی مابین نیاوردهاند. منابع درباره حضور دیگر مهاجران حتی اصحاب درجه میانگین یا این که تحت غیر از این اشخاص، سخنی به دربین نیاوردهاند.[۲۲] بعضی دانشمندان با استناداتی تصریح کردهاند که تعداد مهاجران حاضر در سقیفه بسیار نادر بوده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۲۳]
دارای اسم و رسمترین انصار حاضر در سقیفه به نقل از منابع عبارتند از: سعد بن عباده، پسرش قیس، بشیر بن سعد پسرعمو و حریف سعد، اسید بن حضیر، اثبات بن قیس، براء بن عازب، حباب بن رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد منذر.[۲۴]
ابنقتیبه با عبارت «در صورتی سعد یارانی برای مبارزه با آنها مییافت بایقین باآنان نبرد می کرد.»[۲۵]، کنایهای درباره عدم اجماع انصار ناشی از نادر بودن تعداد اشخاص در اجتماع سقیفه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارااست.[۲۶]
علت انصار از تجمع در سقیفه
بعضی آنالیزگران تجمع انصار در سقیفه را زاییده واهمه از بعدی و سرنوشتشان بعد از رحلت نبی آفریدگار(ص) می دانند؛ بهویژه که بعداز فتح مکه از صورتگیری جناح متحد قریش بهسیرتکاملای که موازنه را در آتی به ضرروزیان آن ها رقم زند، نگران بودند. دوستداران این عقیده احتمال اگاهی یافتن انصار از نقشهای پیاده سازی گردیده بوسیله گروهی از مهاجران برای جانشینی رسول را نیز بیتأثیر نمیدانند.[۲۷]
برخی دیگر از نویسندگان اجتماع سقیفه را فیض این مسائل میدانند:
انصار بهواسطه فداکاریها و اهدای جان، کالا و فرزندان خویش در منش اسلام، این آئین را مانند فرزند خویش دانسته و برای محافظت آن کسی را لایقخیس و دلسوزتر از خویش نمیدانستند.
خوف انصار از انتقام قریش، بدین انگیزه که عمده سران این فامیل در نزاعهای نبی با خنجر انصار مقتول بودند. ضمن این رسول به آنها ظلم، جور و استبداد حاکمان را بعد از خویش وعده داده بود و انصار را درین شرایط به حوصله و تحمل دعوت کرده بود.
حس انصار بر طبق اینکه قریش پایین توشه کلام رسول درباره علی(ع) نخواهند رفت.[۲۸]
به حیث بعضا دیگر، ابوبکر در مسجد خبر مرگ رسول(ص) را به طور رسمیً اذعان کرد و اجتماعی از عموم مردم مدینه اطرافش را گرفته و با وی بیعت کردند. این جریان موجب شبههای در ذهن مجموعه انصار حاضر در مدینه مطابق روا بودن انتخاب خلیفهای از انصار، ساخت و بهدنبال این تامل اجتماع سقیفه واقع شد
دستههای حاضر در سقیفه بنیساعده
بیشتر گزارشهای جانور در منابع اهلسنت پیرامون سقیفه بنیساعده از حضور و شرکت کردن سیاسی مردم مهاجران و انصار دراین رخداد دارااست،[۲۰] اکنون آنکه اکثری از منابع از دو مرحله بیعت با ابوبکر خاطر کردهاند که عبارتند از بیعت روز سقیفه و بیعت سایر حاضران در شهر مدینه که روز بعداز حادثه سقیفه پیش آمده و از آن با تیتر بیعت عام حافظه مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشود؛[۲۱]
به گفته ویلفرد مادلونگ، از فی مابین مهاجرین صرفا ابوبکر، قدمت و ابوعبیده در نشست سقیفه حضور داشتند که قابلیت و امکان ملازمت چندین همراه فردی، اعضای خانواده و موالی این سه نفر نیز به دور از ذهن وجود ندارد. همینسیرتکامل بعضا پژوهشگران حضور سلامت عبد و بنده آزادشده ابوحذیفه، را بیان مینمایند که از اول عده ای بود که در سقیفه با ابوبکر بیعت کرد؛ هرچند هیچیک از منابع دارای اعتبار اول، درباره حضور او سخنی به فی مابین نیاوردهاند. منابع درباره حضور دیگر مهاجران حتی اصحاب درجه میانگین یا این که تحت غیر از این اشخاص، سخنی به دربین نیاوردهاند.[۲۲] بعضی دانشمندان با استناداتی تصریح کردهاند که تعداد مهاجران حاضر در سقیفه بسیار نادر بوده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۲۳]
دارای اسم و رسمترین انصار حاضر در سقیفه به نقل از منابع عبارتند از: سعد بن عباده، پسرش قیس، بشیر بن سعد پسرعمو و حریف سعد، اسید بن حضیر، اثبات بن قیس، براء بن عازب، حباب بن رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد منذر.[۲۴]
ابنقتیبه با عبارت «در صورتی سعد یارانی برای مبارزه با آنها مییافت بایقین باآنان نبرد می کرد.»[۲۵]، کنایهای درباره عدم اجماع انصار ناشی از نادر بودن تعداد اشخاص در اجتماع سقیفه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارااست.[۲۶]
علت انصار از تجمع در سقیفه
بعضی آنالیزگران تجمع انصار در سقیفه را زاییده واهمه از بعدی و سرنوشتشان بعد از رحلت نبی آفریدگار(ص) می دانند؛ بهویژه که بعداز فتح مکه از صورتگیری جناح متحد قریش بهسیرتکاملای که موازنه را در آتی به ضرروزیان آن ها رقم زند، نگران بودند. دوستداران این عقیده احتمال اگاهی یافتن انصار از نقشهای پیاده سازی گردیده بوسیله گروهی از مهاجران برای جانشینی رسول را نیز بیتأثیر نمیدانند.[۲۷]
برخی دیگر از نویسندگان اجتماع سقیفه را فیض این مسائل میدانند:
انصار بهواسطه فداکاریها و اهدای جان، کالا و فرزندان خویش در منش اسلام، این آئین را مانند فرزند خویش دانسته و برای محافظت آن کسی را لایقخیس و دلسوزتر از خویش نمیدانستند.
خوف انصار از انتقام قریش، بدین انگیزه که عمده سران این فامیل در نزاعهای نبی با خنجر انصار مقتول بودند. ضمن این رسول به آنها ظلم، جور و استبداد حاکمان را بعد از خویش وعده داده بود و انصار را درین شرایط به حوصله و تحمل دعوت کرده بود.
حس انصار بر طبق اینکه قریش پایین توشه کلام رسول درباره علی(ع) نخواهند رفت.[۲۸]
به حیث بعضا دیگر، ابوبکر در مسجد خبر مرگ رسول(ص) را به طور رسمیً اذعان کرد و اجتماعی از عموم مردم مدینه اطرافش را گرفته و با وی بیعت کردند. این جریان موجب شبههای در ذهن مجموعه انصار حاضر در مدینه مطابق روا بودن انتخاب خلیفهای از انصار، ساخت و بهدنبال این تامل اجتماع سقیفه واقع شد
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله